İSLAMDA KADERCİLİK VE CEBİRCİLİK

 

Gerek İslam felsefesinde ve gerekse batı felsefesinde en çok tartışılan hususlardan biri de hiç şüphesiz KADERCİLİK ve CEBİRCİLİK kavramlarıdır.Kadercilere ve özellikle bu görüşün önde gelen akımlarından MUTEZİLECİLERE göre,( ALLAH İNSANI YARATMIŞ VE ONA FİİLLERİ BAKIMINDAN BİR GÜÇ VE SEÇİM HAKKI VERMİŞTİR.İYİ İLE KÖTÜYÜ BELİRLEMİŞ VE İNSANIN BU İKİ YOLDAN HANGİSİNİ SEÇECEĞİNE İNSANIN KENDİ KARAR VERMESİNE İZİN VERMİŞTİR.LAKİN,İYİYİ SEÇENLERİN KURTULUŞA ERECEĞİNİ VE MÜKAFATLANDIRILACAĞINI,KÖTÜLÜĞÜ SEÇENLERİN İSE DÜNYADA VE AHİRETTE CEZALANDIRILACAĞINI BİLDİRMİŞTİR.Bu görüşte olanlar,KURAN-I KERİMDE kendilerini haklı çıkaracak bir sürü AYET-İ KERİME’ye işaret etmişlerdir.Bir kaç misal vermek gerekirse,(FENALIK EDEN ONUNLA CEZALANDIRILIR-Nisa suresi 123 ),( HERKES KENDİ KAZANCINA BAĞLIDIR-Tur suresi 21),(BUGÜN ,İŞLEDİĞİNİZ ŞEYLERİN KARŞILIĞI VERİLECEKTİR.-Casiye 28)(ARTIK DİLEYEN İMAN ETSİN,DİLEYENKAFİR OLSUN-Kehf 29),( ARTIK İSTEYEN RABBİNE BİR YOL TUTAR-Müzemmil 19)

Buna karşılık CEBİRCİLER bunun aksini savunarak,HİÇBİR CANLI VEYA ŞEYİN ALLAHIN İRADESİ DIŞINDA OLUŞAMAYACAĞINI,KAİNATTA HER ZERRENİN HAREKETİNİN ALLAHIN İRADESİNE BAĞLI OLDUĞUNU,VÜCUT VE İCATTA  ALLAHTAN BAŞKA KİMSENİN ROLÜ VE ETKİSİ OLMADIĞINI,DAİMA ALLAHIN DİLEDİĞİNİN OLDUĞUNU,DİLEMEDİĞİNİN OLMADIĞINI,HİÇBİR CANLI VEYA ŞEYİN ONUN EMRİ OLMADAN BİR NEBZE DAHİ KIPIRDAYAMAYACAĞINI beyan ederler.Bu görüşlerine dayanak yaptıkları AYET-İ KERİMELERDEN bir,iki örnek vermek gerekirse.( HABERİN OLSUN Kİ,YARATMAK TA EMİR DE O’na MAHSUSTUR.Araf 54),( DE Kİ,HERŞEYİ YARATAN ALLAHTIR.O ,BİRDİR.HER ŞEYE  GALİP VE HAKİMDİR.-Rad 16),( HALBUKİ SİZİ DE YAPTIĞINIZ ŞEYLERİ DE ALLAH YARATMIŞTIR.-Saffat 96 ),(SİZE YERYÜZÜNDE VEYA NEFİSLERİNİZDE HERHANGİBİR MUSİBET GELMEZ Kİ,ANC AK BİZ ONU YARATMAZDAN EVVEL BİR KİTAPTA (LEVH-İ MAHFUZ) YAZILMIŞ OLMASIN-Hadid 22)

Görülüyor ki,her iki zıt görüşün dayanakları vardır ve her iki görüşün sahipleri bu dayanaklara binaen kendilerini haklı görürler.Ne var ki,her iki görüş sahipleri de şu hususu kanımca kavrayamamışlardır.Her iki görüş taraftarları da,konuyu klasik felsefe veya dini felsefe ile çözmeye çalışmışlar ve AYET-İ KERİMELERİ bu bilgi çerçevesinde çözmeye çalışmışlardır ve yine anlayamamışlardır ki,bu görüş ayrılığı HAŞA SÜMME HAŞA,KURAN-I KERİMİN ÇELİŞKİLERLE MALUL BİR KİTAP  OLDUĞU HUSUSUNDA,İNSANLARDA BİR TEREDDÜT YARATABİLECEKTİR.Oysa,Ne KURAN_I KERİMDE bir çelişki ve ne de YÜCE RABBİMİZİN SEVGİLİ PEYGAMBERİMİZE İNDİRDİĞİ VAHİYDE BİR YANLIŞLIK VARDIR.Yanlışlık,insanların,hangi bilgi düzeyinde olursa,olsunlar,YÜCE RABBİMİZİN ,OKYANISLAR KADAR MÜREKKEP,TÜM DÜNYA ORMANLARINDAN ELDE EDİLEN  KADAR KALEMLER TÜKETİLSE DE,HUDUTSUZ İLMİNİN YAZILMASINA YETMEYECEĞİNİ UNUTMUŞ OLMALARI VE KENDİ MİKROSKOP ALTINDA BİLE GÖRÜLEMEYECEK BİLGİ KIRINTILARININ,BU MÜTHİŞ MESELEYİ ÇÖZMEYE YETERLİ OLAMAYACAĞINI İDRAK EDEMEMELERİNDE YATMAKTADIR.İnsanlık daha dünyanın gerçeklerinin milyonda birini bile keşfedememişken,MUHTEŞEM VE AKILLARA DURGUNLUK VEREN ALEMLERİN İLMİNİ ELİNDE TUTAN RABBİMİZİN HANGİ GERÇEĞİNİ ANLAYABİLİRLER Kİ ?Şöyle bir gerçek vardır ki,YÜCE RABBİMİZ BAZI EMANETLERİNİ YARATTIĞI HERŞEYE VERMEYİ TEKLİF ETMİŞ,LAKİN NE MELEKLER,NE DAĞLAR,NE TAŞLAR NE DE BAŞKA BİR YARATILAN BU EMANETİ ALMAYA CESARET EDEMEMİŞ,SADECE İNSAN BU EMANETİ ALMAYI KABUL ETMİŞTİR.BU NEDENLE DE RABBİMİZ İNSANI HALİFE TAYİN ETMİŞ VE KENDİSİNE PEYDERPEY UFAK BİLGİLER VEREREK,CUZİ BİR İRADE DE BAHŞETMİŞTİR.BU BAHŞEDELEN İRADE İLE İNSAN,İYİYİ VE KÖTÜYÜ AYIRDETME YETENEĞİNE SAHİP OLMUŞ VE İYİ VE KÖTÜYÜ SEÇME YOLUNDA DA BİR ÖLÇÜDE SERBEST BIRAKILMIŞTIR.Böyle olmasa idi,ne EMİR VE YASAKLAR  OLUR VE NE DE CEZA VE MÜKAFAT SÖZ KONUSU OLURDU.Bu güne kadar okuduklarımdan vardığım naçizane kanaat odur ki,İNSANA VERİLEN BU EMANET TAMAMEN RABBİMİZİN BİR LUTFU OLUP,İNSANIN BU EMANETİ ALMASINDA HİÇBİR İRADESİ YOKTUR.Binaenaleyh,CEBİRCİLERİN görüşlerinin bu çerçeveden değerlendirilmesinin doğru olabileceğini düşünüyorum.Diğer taraftan,SEVGİLİ PEYGAMBERİMİZİN BUYURDUKLARI GİBİ,BAZI ŞEYLERİ KURCALAMANIN ,TARTIŞMANIN HİÇBİR ANLAMI YOKTUR VE GEREKSİZ SORULAR İNSANI MAAZALLAH İMANDAN  EDEBİLİR.Yani,İNSAN HADDİNİ BİLECEK VE RABBİNİN LUTFETTİĞİ MİKTARDAKİ BİLGİ İLE YETİNEREK,KAPASİTESİNİ AŞAN KONULARDA FİKİR YÜRÜTMEYECEK.Bu demek değildir ki,TEFEKKÜRÜ TERKEDECEK.Elbetteki HAYIR.Lakin,kısıtlı bir bilgiye sahip olduğunu ve bu bilginin ona hertürlü problemi çözme imkanını bahşetmediğini bilecek.Birde bilecek ki,KURAN-I KERİM,YÜCE RABBİMİZİN SIRLARININ AÇIKLANDIĞI BİR KİTAP DEĞİLDİR.KURAN-I KERİM BİR YAŞAM DÜSTURU VE BİR HİDAYET KAYNAĞIDIR.GERİ KALAN HERŞEY RABBİMİZİN NEZDİNDE VE BİZİM KISITLI BEYNİMİZİN İHATA KABİLİYETİNİN ÖTESİNDEDİR VESSELAM.Değerli bir zatın ifade ettiği gibi,TEVHİD DEMİR LEBLEBİDİR.YUTABİLENE AŞK OLSUN.YUTAMAYANIN BOĞAZINDA BU DEMİR LEBLEBİ ONUN BOĞULMASINA VE MANEVİ YOK OLUŞUNA NEDEN OLABİLİR. ALLAH U EKBER

Ünal SOMUNCUOĞLU

Yorumlar

Henüz yorum yapılmadı.

Yorum Yaz


En fazla 500 karakter. 500 karakter kaldı.

Paylaş